Aantoonbare laskwaliteit

ISO 3834

ISO 3834 zegt niet hoe u moet lassen, maar wat u geregeld moet hebben om laskwaliteit waar te maken. Het is het fundament onder EN 1090, de PED en de meeste klanteisen.

Lasmethodebeschrijving (WPS) van WeldingSynergy op de lastafel, naast het gelaste proefstuk waar zij over gaat.
Geldt voor
Laswerk waarvan de kwaliteit ertoe doet, in elke sector
Niveaus
Drie: uitgebreid, standaard, elementair
Certificaat
Niet door de norm verplicht; wel wat klanten vragen
Instap
Nulmeting laskwaliteit; begeleiding naar certificaat

Geldt ISO 3834 voor u?

Formeel is ISO 3834 vrijwillig. In de praktijk komt hij op drie manieren op uw bord. Een klant eist hem in zijn inkoopvoorwaarden. Een andere norm verwijst ernaar — EN 1090 en de norm voor het lassen van spoorvoertuigen doen dat uitdrukkelijk. Of u wilt zelf grip op een proces waarvan u de uitkomst niet aan het eindproduct kunt aflezen. Voor een bedrijf dat niet-dragend plaatwerk maakt is het elementaire niveau vaak genoeg; voor drukapparatuur of dragende constructies ligt de lat hoger.

De drie niveaus

Welk deel u nodig heeft, volgt uit de productnorm, de eis van uw klant en het risico van het werk — niet uit de sector waarin u werkt. Uitgebreid (deel 2) is voor werk waar falen ernstige gevolgen heeft en de klant of de productnorm om volledige beheersing vraagt. Standaard (deel 3) is voor werk waar aantoonbare laskwaliteit wordt gevraagd zonder die volledige beheersing; in de praktijk is dat het grootste deel van het constructie- en machinebouwwerk. Elementair (deel 4) is voor eenvoudig laswerk zonder hoge eisen; het stelt aan een aantal onderwerpen, zoals lascoördinatie, geen specifieke eis. Onder EN 1090 ligt de koppeling vast: EXC1 elementair, EXC2 standaard, EXC3 en EXC4 uitgebreid. Het verschil zit niet in de kwaliteit van de las, maar in hoeveel u moet vastleggen en bewaken. Een niveau te hoog kiezen is een veelgemaakte fout: het kost jaren aan administratie waar niemand om heeft gevraagd.

Wat de norm van u vraagt

  • Contractbeoordeling — weet u vóór de opdracht wat er gelast moet worden en of u dat kunt?
  • Laspersoneel — gekwalificeerde lassers en een lascoördinator met een passend kennisniveau.
  • Lasprocedures — gekwalificeerd, en beschikbaar op de werkvloer in plaats van in de kast.
  • Apparatuur — geschikt voor het werk, onderhouden en waar nodig gekalibreerd.
  • Materiaal en toevoegmateriaal — juist opgeslagen, juist ingezet en traceerbaar.
  • Keuring — vóór, tijdens en na het lassen, door mensen die weten waar ze naar kijken.
  • Afwijkingen en registraties — geregistreerd, opgelost en terug te vinden.

Waar het in de praktijk misgaat

Het systeem is geschreven voor de auditor, niet voor de werkvloer: een handboek in de kast, lasprocedures in een map en lassers die het uit hun hoofd doen. De lascoördinator is aangewezen maar heeft er geen tijd voor. Kwalificaties verlopen ongemerkt. En de contractbeoordeling wordt overgeslagen, zodat een laseis pas na productie boven water komt — de duurste eis die er is.

Hand in werkhandschoen houdt een lasmeetmal tegen een hoeklas om de maat van de las te controleren.

Wat klanten ons vóór de start vragen

Welk niveau moeten wij kiezen?

Het niveau dat uw productnorm, uw klant en het risico van het werk vragen, en niet hoger — de sector waarin u werkt zegt daar weinig over. Uitgebreid (deel 2) is voor werk waar falen ernstige gevolgen heeft of waar de klant volledige beheersing eist; standaard (deel 3) voor werk waar aantoonbare laskwaliteit wordt gevraagd, in de praktijk het grootste deel van het constructie- en machinebouwwerk; elementair (deel 4) voor eenvoudig laswerk. Onder EN 1090 ligt het vast: EXC2 standaard, EXC3 en EXC4 uitgebreid. Een niveau te hoog kost jaren administratie waar niemand om heeft gevraagd.

Is ISO 3834 verplicht?

Formeel niet. In de praktijk wel zodra een klant hem in zijn inkoopvoorwaarden zet of een andere norm ernaar verwijst, zoals EN 1090 doet. De norm zelf verplicht niet tot certificering, maar een klant of productnorm kan dat wel vragen; certificering is de gebruikelijke manier om aan te tonen dat u voldoet.

Wij hebben al ISO 9001. Is dat niet genoeg?

Nee. ISO 9001 beschrijft hoe u uw organisatie stuurt; ISO 3834 zegt wat er specifiek voor het lassen geregeld moet zijn: gekwalificeerde procedures en lassers, een lascoördinator, keuring en vastlegging. De twee passen in één systeem: wij bouwen ISO 3834 als lasmodule in wat u al heeft.

Weten waar u staat?

Stel uw vraag