Lassen aan drukapparatuur

PED — drukapparatuur

Lassen aan drukapparatuur valt onder Europese wetgeving. Vanaf een bepaalde risicocategorie moet een onafhankelijke partij uw lasprocedures en lassers goedkeuren.

Pijpplaat van een warmtewisselaar met rijen gaten voor de pijpen, een onderdeel van drukapparatuur.
Geldt voor
Drukapparatuur boven een halve bar, ook als u er in opdracht aan last
Categorie
Vier risicocategorieën; de categorie bepaalt de route
Goedkeuring
Lasmethoden en lassers vanaf categorie II door een derde partij
Instap
Projectstartcontrole bij een opdracht; nulmeting bij structureel werk

Geldt de PED voor u?

Als u drukapparatuur boven een halve bar ontwerpt, bouwt of samenstelt en op de markt brengt: in de regel ja, tenzij de apparatuur is uitgesloten. Of zij ook CE-markering krijgt, hangt af van de indeling hierboven. Maar ook als u er alleen aan last in opdracht van een fabrikant krijgt u ermee te maken. De fabrikant blijft verantwoordelijk, maar hij kan alleen leveren als úw lasprocedures en lassers aan de eisen voldoen. Veel constructiebedrijven komen zo met de PED in aanraking zonder ooit zelf een drukvat te hebben ontworpen — en merken dat pas als de fabrikant om de goedkeuringen vraagt.

Waarom lassen hier een bijzonder proces is

Een lasnaad in een drukhoudend deel kunt u na afloop niet volledig controleren zonder hem kapot te maken. De richtlijn eist daarom dat de kwaliteit vooraf is geborgd: door een gekwalificeerde procedure, een gekwalificeerde lasser en toezicht tijdens het werk. Voor de hogere categorieën is het niet genoeg dat u dat zelf vindt — een aangemelde instantie of een erkende derde partij moet de procedures en de lassers hebben goedgekeurd. Dat is een ander soort kwalificatie dan de gebruikelijke: een lasserscertificaat dat u voor EN 1090 heeft laten afnemen, is niet automatisch bruikbaar onder de PED.

Wat de richtlijn van u vraagt

  • Toepassing en categorie — vóór het ontwerp vaststellen of de apparatuur onder de richtlijn valt, of zij onder de regels van goed vakmanschap blijft, en anders welke categorie geldt; dat bepaalt de beoordelingsroute en alles wat daaronder hangt.
  • Materiaal — certificaten van het type dat de categorie vraagt, en traceerbaarheid tot in de constructie.
  • Lasprocedures en lassers — gekwalificeerd, en bij de hogere categorieën goedgekeurd door een aangemelde instantie of erkende derde partij.
  • Keuringspersoneel — bij de hoogste categorieën erkend door een derde partij.
  • Dossier — een technisch dossier dat een beoordelaar zonder toelichting kan volgen, met vanaf categorie I de conformiteitsverklaring en de CE-markering als sluitstuk. Of een aangemelde instantie het beoordeelt, hangt af van de categorie en de gekozen procedure.

Waar het in de praktijk misgaat

De categorie wordt pas bepaald als het ontwerp al klaar is, en blijkt hoger dan gedacht. Lasprocedures zijn wel gekwalificeerd, maar niet door de partij die de richtlijn voor deze categorie eist. Materiaalcertificaten zijn er, maar niet van het type dat de categorie vraagt. En de onderaannemer levert zonder dat de fabrikant heeft vastgelegd wat hij van hem verlangde — zodat twee partijen elkaar bij oplevering aankijken.

Hand in werkhandschoen houdt een lasmeetmal tegen een hoeklas om de maat van de las te controleren.

Zo helpen wij

Wij brengen vóór de eerste las in kaart welke categorie geldt en wat die van uw procedures, lassers, materiaal en keuring vraagt. Wij organiseren de kwalificaties bij de juiste partij en houden het dossier met de productie mee bij. Voor de beoordeling zelf bent u, waar de procedure dat vraagt, bij de aangemelde instantie; wij lopen vooraf na wat die gaat beoordelen, zodat u weet waar u staat. Start met de projectstartcontrole als er een concrete opdracht ligt, of met de nulmeting laskwaliteit als u structureel met drukapparatuur wilt werken.

Ziet u een fout in deze tekst? Laat het ons weten via het contactformulier.

Wat klanten ons vóór de start vragen

Wij bouwen geen drukvaten, wij lassen er alleen aan voor een fabrikant. Geldt de PED dan voor ons?

Ja, via de fabrikant. Hij blijft verantwoordelijk, maar hij kan alleen leveren als uw lasprocedures en lassers aan de eisen van zijn categorie voldoen. Spreek vóór de eerste las met hem af welke categorie geldt en wat hij van u verlangt, en leg dat vast.

Kunnen we onze certificaten van EN 1090 gebruiken?

Niet zonder meer. Vanaf een bepaalde risicocategorie moeten een aangemelde instantie of een erkende derde partij uw lasprocedures en lassers hebben goedgekeurd, en een lasserscertificaat dat u voor EN 1090 heeft laten afnemen, voldoet daar niet automatisch aan. Wij zoeken uit wat uw categorie vraagt en organiseren de kwalificaties bij de juiste partij.

Doen jullie de beoordeling en de CE-markering?

Nee. De beoordeling en de goedkeuring doet de aangemelde instantie, en de CE-markering is een verklaring van de fabrikant. Wij begeleiden het lastechnische deel en lopen het vooraf na: categorie, procedures, lassers, materiaal en een dossier dat meeloopt met de productie.

Wij repareren of wijzigen drukapparatuur die al in gebruik is. Geldt de PED dan ook?

Deels. De richtlijn gaat over nieuwe apparatuur; voor apparatuur in gebruik geldt in Nederland het Warenwetbesluit drukapparatuur. De keuringsplichten daaruit gelden niet voor alle apparatuur, maar voor de drukapparatuur die de bijbehorende regeling daarvoor aanwijst: een keuring voor ingebruikneming, periodieke herkeuring en bij een reparatie of wijziging een beoordeling door een aangewezen keuringsinstantie (NL-CBI) of een eigen keuringsdienst van gebruikers (NL-KVG). Ga dus eerst na of het toestel is aangewezen; is dat zo, meld de reparatie of wijziging dan vooraf, zodat de instantie beoordeelt wat er nodig is. Een ingrijpende wijziging telt als nieuwbouw en valt opnieuw onder de richtlijn; dan wordt de gebruiker fabrikant. Ook bij reparatiewerk gelden gekwalificeerde lasprocedures en lassers, materiaal met de juiste certificaten en een dossier dat de instantie kan volgen.

Onze opdrachtgever schrijft ASME voor. Vervangt dat de PED?

Nee. De PED is wet voor drukapparatuur die in de EU op de markt komt; ASME is een code. ASME komt aan de orde bij levering buiten de EU, of wanneer een opdrachtgever ASME als ontwerp- of uitvoeringscode voorschrijft — en dan geldt binnen de EU de PED daarnaast. ASME Section IX (afkorting ASME IX; voluit Section IX van de ASME Boiler and Pressure Vessel Code) is het deel van die code dat de kwalificatie van lasmethoden en lassers regelt. Wij begeleiden het lassen en kwalificeren onder ASME-eisen: de kwalificatie van lasmethoden en lassers volgens ASME Section IX en de lasdocumentatie voor werk onder ASME Section VIII of B31.3. De ASME-stempel zelf en de rol van de Authorized Inspector liggen bij de daarvoor erkende partijen, niet bij ons.

Weten waar u staat?

Stel uw vraag