Wat een lascoördinator moet kunnen

ISO 14731 — lascoördinatie

Een lascoördinator is geen bijtaak. ISO 14731 beschrijft wat hij doet en welk kennisniveau daarbij hoort; ISO 3834 en EN 1090 verwachten dat u er een heeft aangewezen.

Een contactthermometer meet de tussenlaagtemperatuur op een las, om te controleren of die binnen de grens van de lasmethode blijft.
Vereist onder
ISO 3834 en EN 1090 vanaf EXC2
Niveaus
Basis, specifiek, uitgebreid; de productnorm of klant bepaalt
Extern
Toegestaan, met de afspraak op papier
Instap
Abonnement, op afroep of interim

Wat een lascoördinator doet

De norm somt een lange reeks taken op; in de praktijk komen ze neer op vijf momenten. Vóór de opdracht: beoordelen of het laswerk maakbaar is met de procedures, mensen en apparatuur die u heeft. Vóór het lassen: zorgen dat de juiste lasprocedure bij de juiste lasser ligt, dat materiaal en toevoegmateriaal kloppen en dat de voorbewerking in orde is. Tijdens het lassen: toezicht houden en afwijkingen zien voordat ze in de constructie zitten. Na het lassen: keuring organiseren en beoordelen, afwijkingen afhandelen. Doorlopend: kwalificaties bewaken, apparatuur laten kalibreren, het dossier bijhouden. Wie dat allemaal "erbij" doet naast een volle productiedag, doet het niet.

Welk niveau heeft u nodig

Het niveau hangt af van wat u maakt. Voor eenvoudig constructiewerk met beperkte gevolgen bij falen volstaat het basisniveau; voor hogere uitvoeringsklassen, dikker materiaal of hoger gelegeerde staalsoorten vraagt EN 1090 een specifiek of uitgebreid niveau. Het niveau kan onder andere worden aangetoond met de internationale laskaderopleidingen. De International Welding Specialist (IWS; ook lasspecialist of European Welding Specialist, EWS) toont de kennis van het basisniveau aan, de International Welding Technologist (IWT; ook lastechnoloog of European Welding Technologist, EWT) die van het specifieke niveau en de International Welding Engineer (IWE; ook lasingenieur of European Welding Engineer, EWE) die van het uitgebreide niveau. De norm laat ook andere onderbouwing toe, mits u die kunt waarmaken. Een niveau te hoog eisen maakt de functie onnodig duur of onvindbaar; een niveau te laag maakt uw certificaat aanvechtbaar.

Intern of extern

De norm eist dat de rol belegd is, niet dat de persoon bij u op de loonlijst staat. Een externe lascoördinator is toegestaan en voor veel kleinere en middelgrote bedrijven de enige manier om het niveau te halen zonder een dure functie te creëren die maar deels gevuld is. Voorwaarde is dat de afspraak op papier staat: wie doet wat, wanneer is hij er, wat beslist hij zelf en wat legt hij aan u voor. Een naam op het organogram zonder afspraken is geen lascoördinatie. Dat geldt ook andersom: een externe lascoördinator die alleen komt als u belt, kan zijn taken niet uitvoeren voor werk dat hij niet kent. Bij een formele aanwijzing horen daarom vaste momenten waarop hij meekijkt, en de afspraak dat u hem vooraf meldt wat er verandert.

Waar het in de praktijk misgaat

De aangewezen lascoördinator is ook werkvoorbereider, voorman en inkoper, en komt aan het toezicht niet toe. Zijn niveau past bij het werk van vijf jaar geleden, niet bij de klasse die nu op de tekening staat. De taken zijn nergens vastgelegd, dus bij de audit kan niemand laten zien wat hij eigenlijk hoort te doen. En bij vertrek of ziekte valt de borging stil, omdat alles in één hoofd zat.

Hand in werkhandschoen houdt een lasmeetmal tegen een hoeklas om de maat van de las te controleren.

Wat klanten ons vóór de start vragen

Moet onze lascoördinator een opleiding hebben?

De norm vraagt een kennisniveau dat bij uw werk past — basis, specifiek of uitgebreid — en laat open hoe u dat aantoont. De internationale laskaderopleidingen IWS, IWT en IWE zijn de gebruikelijke weg; ervaring en andere opleiding kunnen ook, als u dat kunt onderbouwen. Welk niveau u nodig heeft, bepalen de productnorm en uw klant; bij EN 1090 hangt het af van klasse, materiaal en dikte.

Mag de lascoördinator extern zijn?

Ja. De norm eist dat de rol belegd is, niet dat de persoon bij u op de loonlijst staat. Voorwaarde is een afspraak op papier: wie doet wat, wanneer is hij er, wat beslist hij zelf en wat legt hij aan u voor. Wij vullen de rol in met een abonnement, op afroep of als interim, en die afspraak kunt u aan klant, certificerende instelling en auditor tonen.

Wat als onze lascoördinator vertrekt of uitvalt?

Dan valt de borging stil als alles in één hoofd zat. Leg de taken en het dossier zo vast dat een ander ze kan overnemen, en bezet de rol tijdelijk tot de opvolger er is; wij doen dat als interim lascoördinator bij vertrek, ziekte of inwerken en dragen de rol daarna geordend aan u over.

Weten waar u staat?

Stel uw vraag