EN 13445, EN 13480 en Eurocode 3: wat vragen ontwerp- en productnormen van mijn laswerk?
Uw constructeur rekent met Eurocode 3 of met EN 13445. Uw werkplaats last volgens ISO 3834 en EN 1090-2. Dat zijn twee soorten normen.
De een zegt hoe sterk een las moet zijn, de ander hoe u die las maakt en keurt. Wie het verschil kent, weet welke eisen uit de tekening komen en welke uit de eigen werkwijze.
Wat de drukapparatuurnormen zijn
De drukapparatuurnormen — EN 13445 voor niet aan vlambelasting blootgestelde drukvaten, EN 13480 voor metalen industriële leidingsystemen, EN 12952 voor waterpijpketels en EN 12953 voor vlampijpketels (ook NEN-EN 13445, NEN-EN 13480, NEN-EN 12952 en NEN-EN 12953 genoemd; in het Engels product standards, ook geharmoniseerde normen onder de PED) — zijn de Europese normen die per soort drukapparatuur het ontwerp, de materialen, de fabricage, het lassen en de keuring beschrijven. Het zijn geharmoniseerde normen. Een fabrikant die zo'n norm volgt, mag ervan uitgaan dat hij voldoet aan de essentiële veiligheidseisen van de Richtlijn drukapparatuur die de norm dekt; welke dat zijn, staat in een bijlage van de norm. Zijn overige plichten blijven daarnaast bestaan, zoals de gevarenanalyse, de conformiteitsbeoordeling volgens de procedure die bij de categorie hoort en het technisch dossier. Elke reeks heeft delen: een deel over materialen, een deel over ontwerp en berekening, een deel over fabricage en lassen — bij drukvaten EN 13445-4, bij leidingen EN 13480-4 — en een deel over keuring en beproeving, EN 13445-5 en EN 13480-5.
Wat Eurocode 3 is
Eurocode 3 (EN 1993, ook NEN-EN 1993 genoemd; ook EC3 of de Eurocode voor staalconstructies; in het Engels Eurocode 3, Design of steel structures) is de Europese ontwerpnorm voor het berekenen van staalconstructies: sterkte, stabiliteit, verbindingen en vermoeiing. Zij zegt hoe sterk een las moet zijn — de a-maat van een hoeklas volgt uit EN 1993-1-8 over verbindingen, de eisen aan een las die wisselend wordt belast uit EN 1993-1-9 over vermoeiing, de keuze van de staalsoort op taaiheid uit EN 1993-1-10 — maar zij zegt niet hoe u die las maakt. Dat staat in de uitvoeringsnorm EN 1090-2, die de uitvoeringsklasse, de kwalificaties, het kwaliteitsniveau en de keuring regelt.
Ontwerpnorm, productnorm, uitvoeringsnorm
Een ontwerpnorm zoals Eurocode 3 bepaalt de eisen aan het ontwerp: welke belastingen, welke sterkte, welke detailklasse voor vermoeiing. Een productnorm zoals EN 13445 bundelt voor één soort product ontwerp, fabricage en keuring in één reeks. Een uitvoeringsnorm zoals EN 1090-2, of een kwaliteitsnorm zoals ISO 3834, beschrijft hoe de werkplaats werkt: gekwalificeerde lasmethoden en lassers, lascoördinatie, keuring en dossier. In de staalbouw zijn ontwerp en uitvoering gescheiden normen; bij drukapparatuur zitten zij in één reeks. In beide gevallen komt de eis aan de las van de constructeur, en de manier waarop u die eis aantoont uit uw eigen systeem.
Voor het laswerk betekent dit het volgende. Uit de ontwerp- of productnorm komen de a-maat of de doorlassing, het kwaliteitsniveau en de omvang van het onderzoek, de toegestane staalsoorten en, bij drukapparatuur, de beproevingsgroep en de warmtebehandeling. Uit uw werkwijze komen de lasmethodekwalificaties volgens ISO 15614-1, de lasserskwalificaties volgens ISO 9606-1 en de lascoördinatie volgens ISO 14731 — naar die normen verwijzen zowel EN 1090-2 als de drukapparatuurnormen. Een lasbedrijf hoeft Eurocode 3 niet te kunnen rekenen, maar moet wel kunnen lezen wat de constructeur ermee op de tekening heeft gezet, en moet bij drukapparatuur weten welk deel van de productnorm de fabricage en de keuring regelt.
Hoe u het aanpakt
- Vraag bij elke opdracht welke ontwerp- of productnorm de constructeur hanteert en leg dat vast in de projectstart.
- Haal daaruit de eisen aan de lassen: maat, doorlassing, kwaliteitsniveau, onderzoek, materiaal, warmtebehandeling.
- Toets die eisen aan uw kwalificaties en uw keuringsplan vóór de eerste las, en leg vast wat er nog ontbreekt.
Zo helpen wij
Wij vertalen de eisen uit de ontwerp- of productnorm naar wat uw werkplaats moet kunnen aantonen en bereiden de kwalificaties en het dossier voor; drukapparatuur en leidingsystemen bedienen wij op dezelfde manier als staalconstructies. Hoe dat gaat, leest u op de dienstpagina's Bedrijfscertificering en Projectbegeleiding, en voor drukapparatuur op onze normpagina over de PED.
Ziet u een fout in deze tekst? Laat het ons weten via het contactformulier.

Laskwaliteit op orde
Uw laswerk aantoonbaar geregeld — van nulmeting tot certificaat en aansluitend onderhoud
Bedrijfscertificering: van nulmeting tot en met de audit
ISO 3834 of EN 1090 halen, of uw lasmethoden en lassers voor de PED laten goedkeuren. Wij brengen in kaart waar u staat, richten het dossier in en zitten naast u bij de audit of de goedkeuring.
Projectbegeleiding en lasinspectieProjectbegeleiding
Tijdens een project komen de lastechnische vragen op het moment dat er geen tijd voor is. Met projectbegeleiding heeft u iemand die ze beantwoordt en die bewaakt dat het dossier meegroeit met het werk.
