Welke uitvoeringsklasse (EXC1 tot en met EXC4) heb ik nodig en wie bepaalt dat?
De uitvoeringsklasse zegt hoe streng een staalconstructie gemaakt en gekeurd moet worden. De constructeur bepaalt haar; u moet weten wat zij van u vraagt.
EXC2 staat op de meeste tekeningen in de Nederlandse bouw. Maar waar komt die combinatie van letters en een cijfer vandaan, wat geldt als hij ontbreekt, en wat verandert er voor uw werkplaats als er EXC3 staat?
Wat de klasse betekent
De uitvoeringsklasse (EXC, van het Engelse execution class) is de klasse die onder EN 1090 bepaalt hoe streng de eisen aan het maken en keuren van een staalconstructie zijn. Er zijn er vier, oplopend: EXC1 voor eenvoudige constructies met weinig gevolg bij falen, tot EXC4 voor bijzondere constructies met grote gevolgen. De klasse stuurt vrijwel alles in de uitvoeringsnorm: welk kwaliteitssysteem, welk niveau lascoördinator, hoe procedures worden gekwalificeerd, hoeveel er wordt gekeurd, welk kwaliteitsniveau geldt en hoe materiaal wordt gedocumenteerd.
Wie bepaalt
De keuze volgt uit drie dingen: het gevolg als de constructie faalt, de soort belasting (rustig, wisselend, aardbeving) en de manier van maken, bijvoorbeeld gelast of niet en welke staalsoort. Dat is werk voor de constructeur, in de ontwerpfase, en het hoort in de specificatie te staan. Ontbreekt de klasse, dan kent de norm een terugvalklasse. Reken daar niet op: vraag het na, schriftelijk, vóór de offerte.
De norm regelt het zo: de uitvoeringsklasse wordt in de ontwerpfase vastgesteld op basis van de gevolgklasse, de belastingscategorie en de productiecategorie, volgens de bijlage van de ontwerpnorm (EN 1993-1-1, bijlage C). Staat er in de specificatie geen klasse, dan wordt in de praktijk EXC2 aangehouden, zoals de oude uitgave van EN 1090-2 voorschreef; de huidige uitgave verwijst voor de keuze naar de ontwerpnorm en haar nationale bijlage. Laat de klasse dus vastleggen.
Wat elke klasse van het lasbedrijf vraagt
- EXC1: een kwaliteitssysteem op elementair niveau, geen aparte eis van een lascoördinator, geen aanvullend onderzoek met apparatuur, kwaliteitsniveau D.
- EXC2: het standaardniveau van ISO 3834, een lascoördinator op basis- of specifiek niveau afhankelijk van staalsoort en dikte, aanvullend onderzoek in percentages, kwaliteitsniveau C, procedures via een lasmethodebeproeving of een standaard-lasmethodebeschrijving.
- EXC3: het uitgebreide niveau van ISO 3834, een hoger niveau lascoördinator, meer onderzoek, kwaliteitsniveau B, procedures via een lasmethodebeproeving of een lasproef vóór aanvang van de productie; een standaard-lasmethodebeschrijving alleen als de specificatie dat toelaat.
- EXC4: als EXC3, met aanvullende eisen per project en kwaliteitsniveau B plus.
Dat is wat EN 1090-2 per klasse koppelt: de kwaliteitseisen van ISO 3834 (deel 4 voor EXC1, deel 3 voor EXC2, deel 2 voor EXC3 en EXC4), vanaf EXC2 het kennisniveau van de lascoördinator — basis, specifiek of uitgebreid — afhankelijk van klasse, staalsoort en dikte, de acceptatiecriteria D, C, B en B met aanvullende eisen, en een omvang van aanvullend onderzoek die per klasse oploopt.
Wat er misgaat in de praktijk
- De klasse ontbreekt op de tekening, iedereen neemt EXC2 aan, en bij de eindkeuring blijkt EXC3 bedoeld.
- Eén product met twee klassen, bijvoorbeeld de hoofddraagconstructie in EXC3 en de bordessen in EXC2, zonder dat de werkplaats weet welk deel welk is.
- Het certificaat van het bedrijf dekt EXC2 en het werk is EXC3. Dan mag u het niet onder uw certificaat leveren.
- De onderaannemer heeft een lagere klasse dan het werk.
Zo gaat u ermee om
- Vraag de klasse schriftelijk vóór de offerte en zet haar in de orderbevestiging.
- Toets bij de projectstart: dekt uw certificaat de klasse, dekken uw procedures en lassers het werk.
- Bij twee klassen in één product: markeer per onderdeel welke klasse geldt.
- Wees eerlijk over EXC3. Is uw systeem daar niet op ingericht, zeg het vóór u begint.
Bij de projectstartcontrole toetsen wij vóór de eerste las of klasse, certificaat en kwalificaties bij elkaar passen. Zie de dienstpagina's projectstartcontrole en kwalificatiecheck voor een project.
Ziet u een fout in deze tekst? Laat het ons weten via het contactformulier.

Laskwaliteit op orde
Uw laswerk aantoonbaar geregeld — van nulmeting tot certificaat en aansluitend onderhoud
