Welk werk dekt mijn lascertificaat?
Een lascertificaat dekt een omschreven gebied: proces, materiaal, dikte, positie, lastype. Daarbuiten telt het niet, hoe goed de lasser ook last.
Op een lascertificaat, het bewijs van een lasserskwalificatie (LK, in vaktaal ook WPQ), staat een rij letters en cijfers: het proces, plaat of buis, stomp- of hoeklas, de groep van het toevoegmateriaal, de dikte, de positie en details zoals enkelzijdig zonder backing. Die code is geen versiering. Hij zegt precies voor welk werk het certificaat geldt, en de grenzen zijn scherper dan veel bedrijven denken. Dat werk heet het geldigheidsgebied (ook dekkingsgebied genoemd; in het Engels range of qualification): de processen, materialen, diktes, posities en verbindingen die een kwalificatie dekt.
Wat er op het certificaat staat, en wat het dekt
- Proces: een certificaat geldt voor het proces waarop is getoetst. Sommige processen dekken elkaar over en weer, andere niet; MAG met massieve draad en MAG met gevulde draad zijn niet vanzelf hetzelfde. Eén proefstuk kan twee processen tegelijk kwalificeren, elk met zijn eigen diktebereik.
- Plaat of buis: een proef op buis dekt ook plaat, zolang de buis niet heel dun is (vanaf 25 mm buitendiameter); een proef op plaat dekt buis alleen vanaf een grote diameter.
- Stomp of hoek: een stomplas dekt de hoeklas niet, en een hoeklas dekt de stomplas niet. Moet een lasser beide kunnen, dan legt hij een combinatieproef af of maakt hij naast de stomplas een aanvullende hoeklasproef; dat staat dan apart op het certificaat.
- Toevoegmateriaal: de groep op het certificaat dekt de lagere groepen die de norm aanwijst, niet de hogere; bij beklede elektroden telt ook het type bekleding.
- Dikte: bij een stompe las telt de dikte van het neergesmolten lasmetaal, bij een hoeklas de plaatdikte; het proefstuk geeft een bereik naar boven en naar beneden. Een stompe proef met 10 mm lasmetaal dekt geen 30 mm. Bij hoeklassen telt ook de laagtechniek: een proefstuk in één laag dekt alleen enkellaags werk, een meerlaags proefstuk dekt beide.
- Positie: een moeilijkere positie dekt de makkelijkere die de norm aanwijst; neerwaarts lassen dekt alleen neerwaarts.
- Details: enkelzijdig zonder backing dekt ook met backing en dubbelzijdig; andersom niet.
Het geldigheidsgebied van een lasserskwalificatie wordt per variabele bepaald: lasproces, producttype, lastype, groep en type toevoegmateriaal, materiaaldikte, buisdiameter, laspositie en lasdetails, elk met een eigen tabel; bij stompe lassen telt de dikte van het neergesmolten lasmetaal: tot 3 mm een bereik tot tweemaal die dikte en ten minste tot 3 mm, van 3 tot 12 mm een bereik van 3 mm tot tweemaal die dikte, en vanaf 12 mm alles vanaf 3 mm, mits het proefstuk in ten minste drie lagen is gelast; bij hoeklassen telt de materiaaldikte: tot 3 mm een bereik tot tweemaal de proefstukdikte en ten minste tot 3 mm, vanaf 3 mm alles vanaf 3 mm; bij meerdere processen geldt per proces zijn eigen neergesmolten dikte, en een hoeklas in één laag kwalificeert alleen enkellaags, een meerlaagse ook enkellaags.1
De kwalificatie blijft geldig zolang de werkgever of de lascoördinator elk half jaar bevestigt dat de lasser binnen het gebied heeft gewerkt; zonder die bevestiging, of na een onderbreking van meer dan zes maanden, vervalt zij. Daarnaast wordt zij na twee of drie jaar verlengd door een examinator of een examinerende instelling, tenzij de doorlopende route op het certificaat staat.2
Veelgemaakte fouten
- Een certificaat op plaat inzetten voor buis van 100 mm.
- Een hoeklascertificaat inzetten voor stompe lassen.
- De halfjaarlijkse bevestiging overslaan, omdat hij toch elke dag last. De geldigheid vervalt dan gewoon.
- Ander toevoegmateriaal dan op het certificaat, bijvoorbeeld van rutiel naar basisch bij beklede elektroden.
- Gekwalificeerd op 10 mm, lassen op 30 mm.
- Gekwalificeerd onder de hand, op de montageplek stijgend lassen.
Zo houdt u het overzicht
- Eén lijst per lasser met alle gebieden naast elkaar, in gewone woorden: MAG, plaat, hoeklas, staal, vanaf 3 mm, alle posities behalve neerwaarts.
- Bij elke opdracht: welke lassers dekken dit werk? Is het antwoord niemand, dan is dat het moment voor een kwalificatie, niet de dag van de eindkeuring.
- De lascoördinator tekent de bevestigingen af, elk half jaar, uit het register en niet uit het hoofd.
Wij toetsen de certificaten van uw lassers aan het werk dat voorligt en regelen de aanvullende kwalificatie waar die ontbreekt. Zie de dienstpagina's certificatencontrole en lasserskwalificatie.
Bronnen
Ziet u een fout in deze tekst? Laat het ons weten via het contactformulier.

Lasprocedures en lasserskwalificaties
Van scope en proefstuk tot certificaat en dossier — voor methoden én lassers
