Wat is een standaard-lasmethodebeschrijving en wanneer mag ik die gebruiken?
Een standaard-lasmethodebeschrijving is een WPS die een ander heeft gekwalificeerd en u mag gebruiken. Niet overal, en nooit zonder eigen verantwoordelijkheid.
Een eigen lasmethodekwalificatie kost een proefstuk, beproeving en weken wachten. Voor gangbaar werk in constructiestaal bestaat een kortere weg: de standaard-lasmethodebeschrijving (SWPS; ook standaard-WPS of standaard-lasmethode genoemd), een lasmethodebeschrijving (WPS, in het Nederlands ook LMB) die een derde heeft gekwalificeerd en aan meerdere bedrijven aanbiedt, bijvoorbeeld een instituut of een leverancier van toevoegmateriaal. De regels daarvoor staan in ISO 15612 (ook NEN-EN-ISO 15612 genoemd), de norm voor het kwalificeren van een lasmethode door een standaard-lasmethodebeschrijving van een ander over te nemen. Het bespaart tijd en geld, maar u koopt er ook een afhankelijkheid mee.
Hoe het werkt
- De aanbieder heeft de procedure gekwalificeerd en stelt het kwalificatierapport (WPQR) en de standaard-lasmethodebeschrijving (WPS) beschikbaar.
- U toetst of de standaard-WPS uw werk dekt, met dezelfde variabelen als bij een eigen kwalificatie: proces, materiaalgroep, dikte, positie, toevoegmateriaal, gas.
- U neemt de standaard-WPS over in uw eigen systeem, ondertekend door uw lascoördinator, en er wordt precies naar gelast.
- De verantwoordelijkheid voor de las blijft bij u. De aanbieder staat voor de kwalificatie, niet voor uw productie.
Een fabrikant mag een lasmethodebeschrijving toepassen die door een andere organisatie is gekwalificeerd, mits de standaard-WPS is gekwalificeerd volgens het toepasselijke deel van ISO 15614, het geldigheidsgebied wordt gerespecteerd, de fabrikant haar overneemt in zijn eigen systeem en de lascoördinator verklaart dat het bedrijf ermee kan lassen; de productnorm of de opdrachtgever kan het gebruik beperken.1
Wanneer het mag
- Het werk valt geheel binnen het geldigheidsgebied van de standaard-WPS.
- De productnorm of het contract staat het toe. Onder EN 1090 alleen in bepaalde uitvoeringsklassen en met beperkingen; bij drukapparatuur en bij veel opdrachtgevers niet.
- Uw eigen systeem kent de standaard-WPS: overgenomen, ondertekend, in het overzicht van uw procedures.
Kwalificatie via een standaard-lasmethodebeschrijving volgens ISO 15612 is onder EN 1090-2 toegestaan in EXC2, niet voor alle staalsoorten en diktes, en in EXC3 en EXC4 alleen als de uitvoeringsspecificatie dat toelaat; in EXC3 en EXC4 is zonder die toelating kwalificatie door een lasmethodebeproeving volgens ISO 15614-1 of een lasproef vóór aanvang van de productie volgens ISO 15613 vereist.2
Wanneer eigen kwalificatie alsnog nodig is
- Werk buiten het gebied: dikker, een andere staalsoort, een andere positie.
- Een hogere uitvoeringsklasse, of een klant die de standaard-WPS uitsluit.
- Kerfslagwaarde-eisen bij lage temperatuur of hogere sterkteklassen waarvoor de standaard-WPS geen dekking geeft.
- Eigen apparatuur of toevoegmateriaal die afwijken van wat in de standaard-WPS staat.
- Als de aanbieder de kwalificatie intrekt of niet meer onderhoudt: dan loopt u het risico dat u het bewijs erachter niet meer kunt tonen; leg daarom vast wat u heeft overgenomen.
Voor- en nadelen op een rij
Voordeel: snel, goedkoop, geen proefstuk. Nadeel: afhankelijk van een derde, een beperkt gebied, niet overal geaccepteerd, en het risico dat het bewijs bij een audit buiten uw bereik ligt. Voor een bedrijf dat steeds hetzelfde werk doet in gangbaar staal kan het jaren goed gaan; voor een bedrijf dat groeit in materialen en klassen is een eigen kwalificatie op termijn goedkoper.
Wij beoordelen of een standaard-lasmethodebeschrijving uw werk dekt en schrijven uw eigen lasmethodebeschrijving waar dat nodig is. Zie de dienstpagina's lasmethodebeschrijving en lasmethodekwalificatie.
Bronnen
Ziet u een fout in deze tekst? Laat het ons weten via het contactformulier.

Lasprocedures en lasserskwalificaties
Van scope en proefstuk tot certificaat en dossier — voor methoden én lassers
