Wat gebeurt er tijdens een EN 1090- of ISO 3834-audit, stap voor stap?
Een audit is een dag waarop iemand van buiten nagaat of u doet wat u zegt. Wie weet wat er komt, bereidt zich voor en ligt er niet wakker van.
Voor een eerste certificaat op EN 1090 of ISO 3834 komt de certificerende instelling langs; daarna komt zij periodiek terug, in een ritme dat de norm, de uitvoeringsklasse en haar eigen regeling bepalen — vaak jaarlijks. De auditor is geen inspecteur die lassen afkeurt. Hij kijkt of uw systeem werkt en of de bewijzen kloppen met wat er op de vloer gebeurt. Dit is wat er gebeurt, in de volgorde waarin het gebeurt.
Stap 1: de aanvraag en de scope
U legt vast wat u wilt laten certificeren: welke producten, welke uitvoeringsklasse, welk niveau van ISO 3834, welke lasprocessen en materialen. De scope bepaalt wat de auditor komt bekijken en wat er op het certificaat komt te staan. Te ruim kost geld en bewijs; te krap sluit werk uit dat u wel wilt doen.
Stap 2: de documentbeoordeling
De auditor leest uw kwaliteitssysteem: de beschrijving van de fabrieksproductiecontrole (FPC) of het kwaliteitshandboek, de aanstelling en bevoegdheid van de lascoördinator, de WPS-documenten en de kwalificaties erachter, de lasserscertificaten, de kalibratie van apparatuur, de inkoop van materiaal en toevoegmateriaal, de keuring, het omgaan met afwijkingen. Hij zoekt gaten: een proces zonder WPS, een lasser zonder geldig certificaat, een handboek dat een andere werkelijkheid beschrijft dan uw werkplaats. De uitkomst is een lijst die u vóór het bezoek oplost.
De initiële inspectie van de fabriek en van de fabrieksproductiecontrole door de aangemelde instantie gaat na of de FPC aan EN 1090-1 voldoet en of het lascoördinatiepersoneel en de kwalificaties aanwezig zijn die EN 1090-2 voor de uitvoeringsklasse vraagt.1
Stap 3: het werkvloerbezoek
Dit is de dag. De auditor loopt door de werkplaats en vergelijkt wat hij ziet met wat op papier staat:
- Ligt bij de werkbank de WPS die bij dit werk hoort, en wordt ermee gelast: stroom, gas, positie?
- Is de lasser die aan het werk is gekwalificeerd voor precies dit werk, en is zijn certificaat geldig?
- Is het materiaal herleidbaar tot een materiaalcertificaat, en ligt het toevoegmateriaal droog en juist opgeslagen?
- Zijn meetmiddelen en lasapparatuur gekalibreerd of gevalideerd, met bewijs?
- Wordt er gekeurd, door wie, en wordt afkeur vastgelegd en opgevolgd?
- Weet de lascoördinator wat hij beslist, en staat dat zo in zijn aanstelling?
Hij praat met mensen: de lasser, de voorman, de inkoper. Een auditor hoort snel of een systeem geleefd wordt of alleen bestaat op de dag van de audit.
Stap 4: afwijkingen en het rapport
Aan het eind bespreekt hij zijn bevindingen. Drie soorten: opmerkingen (verbeterpunten), kleine afwijkingen (het systeem werkt, maar een onderdeel niet volledig) en grote afwijkingen (een eis wordt niet gehaald of het systeem faalt op een punt). Bij een grote afwijking komt er geen certificaat voordat die is opgelost en meestal opnieuw beoordeeld. Kleine afwijkingen lost u binnen een afgesproken termijn op, met bewijs.
De eisen die de auditor bij certificatie op ISO 3834-2 toetst staan in ISO 3834-2, met de onderliggende normen die ISO 3834-5 als verplicht aanwijst, onder meer ISO 14731 voor lascoördinatie, de ISO 9606-reeks voor lassers en de ISO 15607-reeks voor lasprocedures.2
Stap 5: het certificaat en het toezicht
Na een goedgekeurd rapport volgt het certificaat, met de scope erop. Daarna komt de instelling periodiek terug voor toezicht, vaak jaarlijks: korter, gericht op wat er sinds de vorige keer is veranderd (nieuwe lassers, nieuwe procedures, klachten, de afwijkingen van de vorige keer) en op een deel van het systeem. Bij EN 1090 hoort het doorlopende toezicht op de fabrieksproductiecontrole bij het certificaat.
Wat de auditor wil zien
Geen dikke map, maar samenhang: dat de WPS bij de werkbank dezelfde is als die in het overzicht, dat de lasser die de las maakte in het register staat met een geldige datum, dat de afkeur van vorige maand is vastgelegd en dat er iets mee is gedaan. Het meeste werk van een audit zit niet in de week ervoor, maar in het jaar ervoor.
Wij begeleiden bedrijven van nulmeting tot en met de audit, en lopen die desgewenst mee als lascoördinator. Zie de dienstpagina's bedrijfscertificering en nulmeting laskwaliteit.
Bronnen
Ziet u een fout in deze tekst? Laat het ons weten via het contactformulier.

Laskwaliteit op orde
Uw laswerk aantoonbaar geregeld — van nulmeting tot certificaat en aansluitend onderhoud
