Validatie, kalibratie en periodieke inspectie van lasapparatuur: wat is wat en wat moet?
Een lasmachine die 200 ampère aangeeft terwijl zij 230 levert, maakt een andere las dan de lasmethodebeschrijving voorschrijft.
Daarom vragen ISO 3834, EN 1090 en elke auditor of uw apparatuur klopt en veilig is. Drie woorden horen daarbij, en zij betekenen niet hetzelfde: validatie, kalibratie en periodieke inspectie.
Wat validatie, kalibratie en periodieke inspectie zijn
Validatie (ook validering of controle van de lasapparatuur; in het Engels validation, beschreven in IEC 60974-14 en ISO 17662) is het aantonen dat wat de lasmachine aangeeft — stroom, spanning, draadsnelheid, gasdebiet — binnen een afgesproken afwijking overeenkomt met wat zij werkelijk levert, gemeten met een referentiemeter. Kalibratie (calibration; ook ijking, al is ijken wettelijk iets anders) is het vergelijken van een meetmiddel met een referentie van bekende nauwkeurigheid, met een rapport van de gevonden afwijking; dat geldt voor de referentiemeters zelf en voor de meetmiddelen waarmee u keurt, zoals temperatuurmeters, lasmallen en gasflowmeters. Periodieke inspectie (ook veiligheidsinspectie of jaarlijkse keuring van lasstroombronnen; periodic inspection and testing volgens IEC 60974-4) is de controle van de elektrische veiligheid van de lasstroombron: isolatie, aarding, leegloopspanning, kabels en aansluitingen.
Validatie gaat dus over de laskwaliteit, periodieke inspectie over de veiligheid van de mensen, en kalibratie over de betrouwbaarheid van de meters waarmee u beide vaststelt. Een machine kan veilig zijn en toch verkeerd aangeven, en andersom.
Wat de normen ervan vragen
ISO 3834-2 en -3 vragen van de fabrikant dat de meet-, keurings- en beproevingsmiddelen waarmee de kwaliteit van het werk wordt beoordeeld, worden beheerd en op vastgestelde intervallen gekalibreerd of gevalideerd; de lasapparatuur zelf hoort onderhouden en geschikt te zijn voor het werk. Welk interval, zegt de norm niet; de fabrikant stelt het vast en legt het vast. In de praktijk wordt de validatie van lasmachines jaarlijks gedaan, samen met de veiligheidsinspectie, en vaker bij machines die voor gekwalificeerde lasmethoden met nauwe toleranties worden gebruikt. Hoe u valideert — welke grootheden, welke toleranties, welke klasse — beschrijft IEC 60974-14; ISO 17662 geeft het algemene kader voor kalibratie, verificatie en validatie van apparatuur voor lassen en verwante processen. Voor EN 1090 en voor een klassebureau is de validatie een vast punt in de audit: zij willen de rapporten en de stickers op de machines zien.
De fabrikant is verantwoordelijk voor de passende kalibratie of validatie van meet-, keurings- en beproevingsmiddelen; alle middelen waarmee de kwaliteit van het werk wordt beoordeeld, worden beheerd en op vastgestelde intervallen gekalibreerd of gevalideerd.1
Hoe u het regelt
- Maak een lijst van alle lasmachines en meetmiddelen, met per stuk wat ermee moet — validatie, kalibratie, inspectie — en het interval.
- Laat de referentiemeters kalibreren bij een laboratorium dat daarvoor geaccrediteerd is; met die meters valideert u de machines, zelf of door een gespecialiseerd bedrijf.
- Plan de periodieke veiligheidsinspectie van de lasstroombronnen, en laat afgekeurde machines niet in productie tot zij zijn hersteld.
- Bewaar de rapporten bij de machine in uw kwaliteitsregistraties en zet de volgende datum op de machine.
Zo helpen wij
Bij een nulmeting of een jaarlijkse controle lopen wij uw apparatuurlijst, de intervallen en de rapporten na en zeggen we wat er nog ontbreekt voor uw certificering; de validatie en de kalibratie zelf lopen via een externe partij, met een aparte opdracht. Hoe dat gaat, leest u op de dienstpagina's Apparatuurkeuze en invoering en Laskwaliteit-APK.
Bronnen
- Bron: ISO 3834-2, hoofdstuk 16. ↩ 1
Getoetst aan ISO 3834-2:2021, controle november 2026, gecontroleerd door WeldingSynergy
Ziet u een fout in deze tekst? Laat het ons weten via het contactformulier.

Lasproces verbeteren
Waar tijd, materiaal en kwaliteit weglekken — van scan tot ingevoerde verbetering
Apparatuurkeuze en invoering
Welke lasmachine past bij uw werk, uw materiaal en uw mensen? Wij bepalen de eisen, beoordelen de opties en begeleiden het inregelen, zodat de machine zo snel mogelijk goed werkt op uw werk — zonder u iets te verkopen.
Laskwaliteit op ordeLaskwaliteit-APK
Lasserskwalificaties verlopen, normen veranderen en mensen komen en gaan. De Laskwaliteit-APK is de jaarlijkse controle waarmee u uw laskwaliteit op orde houdt — zodat u het merkt vóórdat een klant of auditor het merkt.
