Hoe verloopt een lasmethodekwalificatie van proefstuk tot certificaat?
Een lasmethodekwalificatie is een proef die u maar één keer hoeft te doen, mits hij goed is voorbereid. Zo verloopt hij, en waar hij meestal vertraging oploopt.
U heeft een nieuw werk: ander materiaal, een andere dikte, een proces dat u nog niet gekwalificeerd heeft. De opdrachtgever wil een gekwalificeerde lasmethode zien. Dan volgt een lasmethodekwalificatie (LMK; ook procedurekwalificatie genoemd): het bewijs dat een manier van lassen een deugdelijke las oplevert. De proef zelf heet lasmethodebeproeving en volgt ISO 15614 (ook NEN-EN-ISO 15614-1 genoemd), de norm voor het kwalificeren van een lasmethode met een beproefd proefstuk: een proefstuk lassen, laten onderzoeken, en het kwalificatierapport — in vaktaal de WPQR, voluit Welding Procedure Qualification Record — als bewijs bewaren. Het hele traject duurt bij goede voorbereiding enkele weken; zonder voorbereiding maanden.
Stap voor stap
- Vaststellen wat gekwalificeerd moet worden. Welk proces, welk materiaal, welke diktes en diameters, welke posities, welk toevoegmateriaal. Slim kiezen loont: een proefstuk op de juiste dikte en in de juiste positie dekt een groot bereik af; een verkeerd gekozen proefstuk dekt alleen zichzelf.
- De pWPS schrijven. De voorlopige lasmethodebeschrijving met alle instellingen die u tijdens de proef gaat gebruiken.
- Het proefstuk voorbereiden. Het proefstuk (ook testplaat of kwalificatieproefstuk genoemd) is het werkstuk dat voor de kwalificatie wordt gelast en daarna wordt onderzocht. Materiaal met certificaat, naadvorm volgens tekening, identificatie aangebracht, toevoegmateriaal met batchnummer.
- Lassen onder toezicht. Een examinator van een examinerende instelling is aanwezig en noteert wat er gebeurt: parameters, voorwarmen, tussenlaagtemperatuur, lasvolgorde.
- Onderzoek. Eerst visueel en met oppervlakte- of volumeonderzoek; daarna destructief onderzoek (DT; ook mechanische beproeving genoemd), waarbij het proefstuk wordt gebroken of doorgezaagd: trekproef, buigproeven, kerfslagproeven waar norm of materiaal dat vraagt, een doorsnede onder de loep en hardheidsmetingen.
- WPQR. Zijn alle uitslagen goed, dan stelt de examinerende instelling het rapport op, met het geldigheidsgebied.
- WPS'en afleiden. Binnen dat gebied schrijft de lascoördinator de lasmethodebeschrijvingen voor de vloer.
Daar staan de vorm en afmetingen van het proefstuk, het lassen ervan, de verplichte onderzoeken en beproevingen per proefstuktype, en het geldigheidsgebied dat uit de beproeving volgt. Niveau 1 en niveau 2 van de norm verschillen in de omvang van beproeving en geldigheid.1
Waar het vertraging oploopt
- Materiaal zonder certificaat, of een andere kwaliteit dan straks in productie.
- Een proefstuk in de verkeerde positie of op een dikte die het productiewerk niet dekt, waardoor een tweede proef nodig is.
- Kerfslagproeven vergeten waar de norm of de opdrachtgever ze vraagt; die kunnen niet achteraf uit een verbruikt proefstuk.
- Wachttijd bij het laboratorium; plan het onderzoek tegelijk met de proef.
- Een afgekeurde proef door een lasser die de pWPS niet kende. Dat is de duurste vertraging en de makkelijkste om te voorkomen.
Wat het u oplevert
Een WPQR is bedrijfseigendom en blijft bruikbaar zolang u binnen het geldigheidsgebied blijft en de norm waaronder hij is gemaakt niet wezenlijk verandert. Eén goed gekozen proef kan jaren mee en meerdere WPS'en dragen.
Een WPQR kent geen vaste vervaldatum; de geldigheid is gebonden aan het geldigheidsgebied en aan de norm waaronder de kwalificatie is uitgevoerd. Een opdrachtgever of productnorm kan aanvullende eisen stellen aan de ouderdom of aan de gebruikte editie.2
Wij begeleiden het hele traject en organiseren de examinering door een examinerende instelling: van de keuze van het proefstuk tot de WPS'en op de vloer. Zie lasmethodekwalificatie onder de dienstlijn lasprocedures en lasserskwalificaties.
Bronnen
Ziet u een fout in deze tekst? Laat het ons weten via het contactformulier.

Lasprocedures en lasserskwalificaties
Van scope en proefstuk tot certificaat en dossier — voor methoden én lassers
