Wat is EN 15085 en wanneer is die verplicht?
EN 15085 is de lasnorm voor railvoertuigen en hun onderdelen. Wie eraan last, heeft een certificaat nodig op het passende niveau; opdrachtgevers vragen erom.
Een onderdeel voor een trein of tram: een frame, een beugel, een console. De opdrachtgever vraagt om 15085: EN 15085 (ook NEN-EN 15085 genoemd), de Europese norm voor het lassen van railvoertuigen en hun onderdelen. Dat is geen productnorm voor de las zelf, maar een certificeringsnorm voor het bedrijf dat de las maakt, met eigen niveaus en eigen klassen. Zonder certificaat komt u niet op de leverancierslijst.
Wat de norm regelt
De reeks bestaat uit meerdere delen: algemeen, kwaliteitseisen en certificering van het lasbedrijf, ontwerpeisen, productie-eisen, keuring, en een apart deel voor onderhoudslassen. De kern voor een lasbedrijf zit in deel 2, dat de classificatieniveaus en de eisen aan lascoördinatie, personeel en kwaliteitssysteem geeft, en in deel 3, dat aan elke las een prestatieklasse en een keuringsklasse hangt.
Zo is de reeks opgebouwd: deel 2 geeft de classificatieniveaus (CL, van het Engelse classification level; in de vorige uitgave certificatieniveaus genoemd) en de kwaliteitseisen aan de fabrikant. Bij het niveau hoort de soort activiteit waarvoor het certificaat geldt: ontwerp (D), productie (P), onderhoud (M) en inkoop en levering (S). Niveau en activiteit bepalen samen de scope van het certificaat. Het vroegere aparte niveau voor bedrijven zonder eigen lasproductie is in de huidige uitgave vervallen. Deel 3 deelt elke las in met een prestatieklasse (CP) en een keuringsklasse (CT); deel 4 geeft de productie-eisen, deel 5 de keuring, de beproeving en de documentatie, en het deel over onderhoud de eisen bij reparatie en revisie.
De niveaus
- CL1: lassen van onderdelen met de hoogste veiligheidsrelevantie, zoals draaistellen, koppelingen en wagenbakken; het zwaarste kwaliteitsniveau en een lascoördinator op het hoogste kennisniveau.
- CL2: onderdelen met een gemiddelde veiligheidsrelevantie.
- CL3: onderdelen met een geringe veiligheidsrelevantie.
Deel 2 koppelt elk niveau aan een niveau van ISO 3834 en aan een kennisniveau voor de lascoördinator: hoe hoger het classificatieniveau, hoe zwaarder beide. Welk niveau een onderdeel vraagt, volgt uit de veiligheidsrelevantie die de ontwerper vastlegt. Laat de indeling van uw eigen werk, de eisen per niveau en de geldende uitgave van de norm door een raildeskundige bevestigen voordat u erop bouwt.
Wanneer het verplicht is
Niet rechtstreeks door de wet. Het is de opdrachtgever, de spoorwegonderneming of de fabrikant van het voertuig, die het eist, vaak via de Europese technische specificaties en de eisen van de toezichthouder in het land. In de praktijk: geen certificaat, geen opdracht.
De certificering gebeurt door instellingen die de sector daarvoor heeft erkend, en de gecertificeerde bedrijven staan met hun niveau in een Europees online register — daar kijkt een opdrachtgever het eerst.
Wat het van uw bedrijf vraagt
- Een verantwoordelijke lascoördinator op het vereiste niveau, bij de instelling bekend, met een plaatsvervanger.
- Lasprocedures gekwalificeerd door een lasmethodebeproeving, met extra eisen per prestatieklasse; lassers met certificaten die het werk dekken.
- Keuringspersoneel: visueel keurders en onderzoekers met apparatuur gekwalificeerd, met per las een keuringsklasse die bepaalt hoeveel er wordt gekeurd, van volledig volumetrisch onderzoek tot alleen visueel.
- Documentatie: een lasplan per onderdeel met prestatieklasse, keuringsklasse, WPS en lasser; traceerbaarheid; afwijkingen.
- Een certificatie-audit door een erkende instelling, daarna jaarlijks toezicht en hercertificering.
Verschil met EN 1090
Dezelfde bouwstenen: ISO 3834, de lasmethodenorm, de lassersnorm en de norm voor lascoördinatie. Maar de klasse hangt aan de las en niet aan het hele product, de eisen aan de coördinator liggen vaak hoger, en het certificaat is een marktvereiste en geen route naar CE-markering.
Wij helpen u de basis op orde te brengen waarop EN 15085 voortbouwt: lasmethoden, de kwalificaties van uw lassers, lascoördinatie en het lasdossier. De certificering zelf, met de indeling in niveaus, ligt bij de erkende instelling. Zie de dienstpagina's bedrijfscertificering en projectbegeleiding.
Ziet u een fout in deze tekst? Laat het ons weten via het contactformulier.

Projectbegeleiding en lasinspectie
Lastechnisch toezicht tijdens het project — van startcontrole tot opleverdossier
